Margita Stefanović Magi - ikona jugosłowiańskiego rock'n'rolla

Autor: 
Małgorzata Cieślak
„Margita je dečak” („Margita jest chłopcem”) głosiło jedno z pierwszych belgradzkich graffiti, które zostało umieszczone na budynku, gdzie mieszkała i dorastała jedna z najważniejszych postaci wśród muzyków grających rock'n'roll w byłej Jugosławi - Margita Stefanović Magi.

Najbardziej znana była jako członkini kultowego zespołu EKV, w którym grała na klawiszach, była jego liderką i źródłem artystycznej energii. Była wykształconą pianistką, kompozytorką, a przede wszystkim, ze swoimi długimi czarnymi włosami i niesamowitą charyzmą – ikoną rock'n'rolla lat osiemdziesiątych.

Urodziła się 1 kwietnia 1959 roku, a zmarła dokładnie 12 lat temu, 18 września 2012 roku.

Urodzona w Belgradzie, była jedyną córką znanego serbskiego reżysera teatralnego i telewizyjnego Slavoljuba Stefanovića-Ravassija i Desanki Nikolić. Po zakończeniu szkoły podstawowej Margita zapisała się do średniej szkoły muzycznej "Josip Slavenski", gdzie później zdała maturę jako najzdolniejsza pianistka, będąc w klasie z Ivo Pogoreliciem, razem z którym pobierała prywatne lekcje u rosyjskiego profesora Timikina.

Po maturze otrzymała propozycję kontynuacji nauki w Moskwie w prestiżowym konserwatorium, którą ostatecznie odrzuciła z powodów rodzinnych – jej matce nie podobał się pomysł aby pozwolić Magi samej wyjechać w tak młodym wieku. Zamiast tego, Margita rozpoczęła studia na wydziale architektury, jednocześnie grając nadal na pianinie i od czasu do czasu uczestnicząc w występach kilku małych orkiestr.

Kończąc architekturę w 1982 roku razem ze swoim ówczesnym chłopakiem Srđanem Vejvodom, zaczęła interesować się belgradzką undergroundową sceną muzyczną, jednocześnie ruszając w zupełnie nową stronę.

Wiosną 1982 roku Margita, za pośrednictwem swojego krewnego Gagi Mihajlovicia, poznała Milana Mladenovicia, a wkrótce potem, na jednej z prób ówczesnego zespołu Milana – Katariny II, została zaproszona do zespołu. Trzy miesiące później, po powrocie z podróży po Ameryce Południowej – przyjęła zaproszenie.

Była członkiem Katariny II do końca 1994 roku, a jednocze w tym czasie uczestniczyła w nagraniach albumów wielu jugosłowaniańskich zespołów, jak na przykład Karlowy VaryElvis J. Kurtović & His Meteors,Van GoghBabe itd.

Skomponowała muzykę do wielu filmów: Prvi put s ocem na jutrenje,Vera HofmanovaPovratak Vuka AlimpićaPlavi plavi, jak i przedstawień teatralnych: Klasni neprijatelj i Tri sestre, a w 1985 roku zagrała rolę Dragany w filmie Tajvanska kanasta reżysera Gorana Markovića.

Po śmierci Milana i rozpadzie EKV (Ekatarina Velika - zmiana z pierwszej nazwy Katarina II), Magi nadal zajmowała się muzyką. W latach 1994–1995 grała w zespole Kurajberi, który swego czasu koncentrował wokół siebie kilku najbardziej znanych belgradzkich muzyków, skupiając się jednocześnie na występach na żywo w klubach.

W 1995 roku razem z grupą młodych belgradzkich muzyków założyła zespół EQV, z którym wydała album Ti si sav moj bol, inspirowany słynnym przebojem EKV, wszystko to przy współpracy z austriacką wytwórnią Coop Arts & Crafts Unlimited.

W październiku tego samego roku EQV wystąpiło na festiwalu Tactic w Wiedniu, a Margita nadal pojawiała się gościnnie na albumach innych zespołów, tym razem GlisersZion i Direktori.

Oprócz tego wystąpiła na kilku koncertach unplugged zepołu Električni orgazam w 1996, jeden z nich został nagrany i wyemitowany w radiu B92 pod nazwą Živo i akustično. Jednocześnie była zaangażowna w kilka ważnych projektów, np. S one strane duge i Pesme iznad Istoka i Zapada.

W tym samym roku Margita dołączyła do klubu literatów z Baru - Ars Antibari, dzięki którym wydała kilka swoich opowiadań w dwóch tomikach: Izgleda da će Jugo i Da li da ti kažem ko te je ubio, Gea?.

W 2002 roku skomponowała muzykę do przedstawienia teatralnego Kaput mrtvog čoveka w reżyserii Hajdany Baletić, co okazało się być jej ostatnim dokonaniem związanym z muzyką.

Od 1996 roku życie Margity było podporządkowane pod walkę z uzależnieniem od heroiny i konsekwencjami jej wieloletniego zażywania, które nasiliły się po śmierci jej ojca w lutym 1996 roku.

By uskutecznić walkę z nałogiem sprzedała prawie wszystko, co posiadała, włącznie z mieszkaniem na obrzeżach Belgradu. Pieniądze wykorzystała na podróż do Indii, a także na zakup dwóch mniejszych mieszkań, które i tak wkrótce potem sprzedała, mieszkając w zniszczonym garażu na przedmieściu Borča.

Ostatnie lata swojego życia spędziła w schronisku dla bezdomnych w dzielnicy Voždovac, korzystając z pomocy humanitarnej i wsparcia przyjaciół.

U Magi, na skutek długoletniego, nieodpowiedzialnego, dożylnego zażywania narkotyków, zdiagnozowano wirus HIV. Mówiono o tym sporo, ale oficjalna informacja o tym fakcie została opublikowana dopiero w 2008 roku, w książce Aleksandra Ilicia Vrati unatrag.

Margita Stefanović była ostatnią członkinią grupy EKV, która zmarła 18 września 2002 roku, w wielku 43 lat, w belgradzkiej klinice chorób zakaźnych, w której przebywała od sierpnia tego samego roku.

Przed nią, członkowie EKV umierali niemalże jeden po drugim - Ivica Vdović zmarł 25 września 1992 roku z powodu powikłań przy ADIS, a Milan Mladenović 5 listopada 1994 na raka trzustki. Następnie Bojan Pečar 13 października 1998 roku zmarł na zawał serca, wreszcie Dušan Dejanović w 2000 roku, także na AIDS. 

tłumaczenie z: radiosarajevo.ba 
źródło zdjęć: radiosarajevo.ba